Jak założyć własny biznes (JGD)? Zakładanie firmy krok po kroku

Założenie własnego biznesu tylko pozornie wydaje się bardzo skomplikowane. W rzeczywistości firmę często możesz utworzyć bez wychodzenia z domu, wystarczy do tego dostęp do internetu. Przeczytaj, jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą i o czym pamiętać, aby biznes mógł się rozwijać?

Krok pierwszy – wybór formy organizacyjnoprawnej

Jako przedsiębiorca musisz zastanowić się, czy chcesz działać jako JDG, czy preferujesz formę spółki. W tym drugim przypadku niezbędne będzie znalezienie przynajmniej jednego wspólnika (nie dotyczy to jednoosobowych spółek kapitałowych). Wiele osób na początku przygody z „byciem na swoim” wybiera właśnie jednoosobową działalność gospodarczą. To dobry wybór, ponieważ:

• nie potrzebujesz kapitału zakładowego na start,
• możesz wybrać jedną spośród kilku form opodatkowania (ryczałt, podatek liniowy, zasady ogólne),
• każdą decyzję podejmujesz samodzielnie,
• możesz prowadzić księgowość uproszczoną.

Pamiętaj jednak, że decydując się na JDG, ponosisz pełną odpowiedzialność za zobowiązania firmy całym swoim majątkiem. Nie jesteś chroniony tak jak wspólnicy spółek prawa handlowego.

Krok drugi – wybór kodów PKD

Kody PKD określają, czym dokładnie będzie zajmowała się Twoja firma. Zawsze należy wskazać jeden kod dominujący. Dodatkowo można podać także kody dodatkowe.

Krok trzeci – wybór formy opodatkowania

Podstawową formą opodatkowania są zasady ogólne, tzw. skala podatkowa. Przewiduje ona dwie stawki podatku, 12% do kwoty 120 000 zł i 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł. Przedsiębiorca może obniżyć przychód o koszty jego uzyskania. Innym możliwym wyborem jest podatek liniowy, w którym stawka opodatkowania zawsze wynosi 19%. Duża część przedsiębiorców ma także możliwość wyboru ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, w którym stawki – w zależności od przedmiotu działalności – wahają się od 2 do 17%.

Wybór formy opodatkowania rzutuje na dostęp do ulg, możliwość wspólnego rozliczenia zeznania podatkowego z małżonkiem, prawo do odliczenia kosztów uzyskania przychodu, formę księgowości oraz zasady wyliczania składki zdrowotnej.

Krok czwarty – Wpis do CEIDG

W celu założenia działalności gospodarczej musisz uzyskać wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Samo wpisanie przedsiębiorcy jest darmowe i z reguły odbywa się online za pośrednictwem kreatora wniosków dostępnego w serwisie Biznes.gov.pl. Jeśli osoba fizyczna nie miała wcześniej numerów NIP i REGON, zostaną one nadane automatycznie przy zakładaniu działalności.

Czy zakładając własną działalność gospodarczą, muszę rejestrować się do VAT?

Niezależnie od podatku dochodowego PIT indywidualny przedsiębiorca może być zobligowany do płacenia podatku obrotowego VAT. Zasadą jest, że VAT płacą wszyscy przedsiębiorcy poza tymi, którzy korzystają ze zwolnienia:

• przedmiotowego – przedsiębiorca ma w ofercie wyłącznie towary lub usługi zwolnione z VAT,
• podmiotowego – dochody nie przekraczają kwoty 240 tysięcy złotych.

Jeżeli podlegasz VAT, musisz uzyskać rejestrację przed dokonaniem pierwszej opodatkowanej czynności. Czynni podatnicy VAT muszą też zadbać o założenie rachunku bankowego dla firmy. Zwykły rachunek osobisty nie będzie wystarczający.

Zaletą podatku VAT jest jego neutralność względem przedsiębiorcy. Wartość VAT doliczasz do towaru lub usługi, więc obciążenie ponosi ostatnie ogniwo obrotu. Zyskujesz też możliwość obniżenia podatku należnego o wartość podatku naliczonego na poprzednich szczeblach obrotu.

Jaki ZUS zapłacisz na JDG?

Według danych GUS pełny ZUS w 2026 roku to kwota około 2400 zł. Przedsiębiorcy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej mogą jednak skorzystać z systemu ulg.

• Ulga na Start – przez 6 miesięcy płacisz tylko składkę zdrowotną. nie przysługuje przy świadczeniu usług na rzecz byłego pracodawcy i przy działalności prowadzonej w ostatnich 60 miesiącach,
• składki preferencyjne (tzw. Mały ZUS) – składki w obniżonej wysokości, które możesz płacić przez kolejne 24 miesiące,
• Mały ZUS Plus – przeznaczony dla osób prowadzących firmę, których przychód w poprzednim roku nie przekroczył 120 000 zł.

Jeśli nie chcesz lub nie możesz skorzystać z jednej z powyższych ulg, konieczne jest płacenie pełnego ZUS. Pamiętaj, że wybór ulgi wymaga zgłoszenia do ZUS z odpowiednim kodem. Jeśli masz wątpliwości, który kod jest właściwy, skorzystaj z usług profesjonalnego biura rachunkowego.

Dlaczego JDG nie zawsze będzie idealnym wyborem?

Prowadzenie własnej działalności to nie tylko pełna odpowiedzialność majątkowa. To również administracja, o której musisz pamiętać. Zapłata składek ZUS, podatków i wynagrodzeń spoczywa na Twojej głowie, chyba że zdecydujesz się korzystać z pomocy księgowej.

JDG to także brak płatnego urlopu. Jeśli nie świadczysz pracy, nie zarabiasz, a ZUS i tak trzeba będzie zapłacić.